หายสงสัย
คำถาม? ที่คนถามมากที่สุดสำหรับยาแผนไทย
๑. ใส่สตีรอยด์ไหมในยาแผนไทยไหม ?
คำตอบ คนขายคงบอกไม่ได้ใส่แน่นอน แต่วิธีที่จะรู้ได้ว่ามีสตีรอยด์หรือไม่ มีหลากหลายวิธี
๑.๑ ส่งแลปตรวจ ซึ่งคงยุ่งยากซับซ้อนเกินไป แต่เป็นวิธีที่ดีที่สุด
๑.๒ ให้ตรวจดูว่า ยานั้นมีเลขทะเบียน G จากอย.หรือไม่
๑.๓ ให้ดูว่าโรงงานที่ผลิตยาขนานนั้นได้มาตราฐาน GMP ไหม
๑.๔ อย่าซื้อยาตามข้างถนนหรือแม้แต่ได้รับจากวัดวาอาราม
๑.๕ กินยาแล้วหายเร็ว มียาไทยน้อยขนานมากที่ทำได้รวดเร็วทันใจดังเช่นยาเคมีปัจจุบัน
๒. ทำไมยาแผนไทยต้องทานหลายเม็ด ?
คำตอบ ยาแผนไทยทำจากสมุนไพรพืชพรรณธรรมชาติ ไม่ได้รับการปรุงแต่งสกัดจากเคมีใดใดทั้งสิ้น จึงต้องทานยาเอาปริมาณเพราะต้องทานร่วมกับกากยาไปด้วย ซึ่งจะถูกขับถ่ายออกมาคงไว้แต่เนื้อยาที่ใช้ในการรักษา
๓. เมื่อไหร่จะหาย ?
คำตอบ หายช้า-เร็ว ขึ้นกับอาการที่เป็น หรือระยะเวลาเจ็บป่วยเรื้อรังมานานขนาดไหน อีกประการคือได้รับยาถูกกับ สมุหฐานของอาการที่เกิดไหม ถ้าทานยาไปประมาณหนึ่งสัปดาห์แล้ว อาการไม่เริ่มดีขึ้น แสดงว่า ยานั้นไม่ถูกกับสมุหฐานอาการ หรือ ไม่ถูกกับธาตุกำเนิดของเรา ให้เปลี่ยนยาขนานใหม่
๔. ทานยาแล้วมีผลข้างเคียงไหม ?
คำตอบ มี โดยเฉพาะประเภทยารุ เช่น ยาพิษพินาศ ยาทำลายพระสุเมรุ เป็นต้น เพราะต้องขับของเสีย หรือ อนุมูลอิสระ ออกจากร่างกาย แต่ก็มีวิธีแก้ไขเบื้องต้น คือ ลดปริมาณยา/มื้อลง หรือ เลิกทานจนอาการข้างเคียงหมดไปแล้วเริ่มทานจากน้อยไปหามาก แบบค่อยเป็นค่อยไป
๕. ได้รับยาไปหลายขนาน จะทานพร้อมกันเลยได้ไหม ?
คำตอบ ไม่ได้แน่นอน เพราะรสของยาจะขัดกัน เช่นยาบางขนานรสร้อน ถ้าทานไปพร้อมกับยารสเย็น ร้อนเจอเย็น อาจทำให้อาการเจ็บป่วยไม่ดีขึ้น แถมยังได้อาการเพิ่มอีกต่างหาก ควรสอบถามเภสัชกรให้ชัดเจนและปฏิบัติตาม ไม่ควรเร่งทานยา เพื่อรีบหายเร็วๆ
๖. ทานยารุไปแล้ว อาการดีขึ้น ไม่ต้องทานยาล้อมรักษาได้ไหม ?
คำตอบ ไม่ได้แน่นอน ยารุ เข้าไปล้างสิ่งสกปรกภายในร่างกาย อาการจึงเริ่มดีขึ้นแต่ไม่ได้หมายความว่าหายแล้ว ต้องทำการล้อมอาการคืออาการข้างเคียง แล้วจึงรักษาอาการหลัก คำว่าหายถาวรจึงใช้ได้
๗. ทานยาไม่ต่อเนื่อง ทานๆหยุดๆ จะต้องเริ่มต้นใหม่ไหม ?
คำตอบ ต้องดูตามอาการที่เกิดขึ้น ณ.ปัจจุบันเป็นหลัก ว่าอาการใดหายไปหรือดีขึ้น อาการใดคงอยู่ ก็ต้องรักษากันต่อไป เช่นทานแต่ยารุ พิษพินาศ แล้วอาการดีขึ้น สิวลดลง จึงหยุดยาไป แล้วกลับมาเป็นอีกอย่างนี้ ก็ต้องเริ่มต้นยารุกันใหม่
๘. หาซื้อยาได้ยากจัง ไม่สะดวกเลย ?
คำตอบ ต้องขอน้อมรับความจริงอันนี้อย่างที่สุด เนื่องจากยาแผนไทยยังไม่ได้รับความนิยมมากนัก การจะขยายไปขายตามร้านขายยาทั่วประเทศทำได้ยาก อีกประการ การจ่ายยาแผนไทยต้องมีผู้รู้จึงจ่ายได้ถูกต้องตาม สมุหฐานอาการที่เกิด จึงได้ผลดี เภสัชกรแผนไทยที่จัดเจน หายากมากๆ ต้องกราบขออภัยมา ณ.ที่นี้
๙. ยาแผนไทยมีผลสะสมเหมือนยาแผนปัจจุบันไหม ?
คำตอบ เนื่องจากทำมาจากสมุนไพรธรรมชาติล้วนทั้งสิ้น จึงถูกขับถ่ายออกไปตามธรรมชาติไม่มีฤทธิ์ตกค้างในร่างกายได้ เช่นยาเคมี
๑๐. ทานยาแผนปัจจุบันอยู่จะทานร่วมกับยาแผนไทยได้ไหม ?
คำตอบ ถ้าสรรพคุณของยาไปในทิศทางเดียวกัน ก็เสมือนหนุนช่วยซึ่งกันและกัน ยาจากธรรมชาติคงไม่สามารถไปทำให้สรรพคุณยาจากเคมีเจือจางไปได้ หากทานยาประจำอยู่ ก็ควรทานเป็นปกติไม่ควรหยุดยาแต่อย่างใด
๑๑. ต้องทานยาแผนปัจจุบันประจำ เช่น ยาเบาหวาน ยาลดไขมัน ยาลดความดันโลหิต จะหันมาใช้ยาแผนไทยได้ไหม ?
คำตอบ ได้ แต่ไม่ควรทำโดยทันทีทันใด ให้ค่อยๆทานยาแผนไทยแต่น้อย ทานยาแผนปัจจุบันในขนาดปกติ แล้วค่อยๆเพิ่มยาแผนไทยขึ้น เมื่ออาการที่เป็นสามารถควบคุมได้ จนละเลิกยาแผนปัจจุบันได้
๑๒. ทำไมยาแพงจัง โดยเฉพาะยาหอมภูลประสิทธิ์
คำตอบ ชมดเช็ด ปัจจุบันราคาขึ้นไปถึงกิโลกรัมละสองแสนกว่า และมีจำนวนน้อย ในตำรับยาหอมภูลประสิทธิ์ใช้ชมดเช็ดเป็นจำนวนมากผสมปรุงยา อีกประการชมดเชียงก็หายาก ราคาแพงพอๆกับทองคำ
๑๓. เมื่อไหร่จึงจะนวดหรือประคบหรือแค่อบตัว ?
คำตอบ ถ้าเส้นตึงมากๆ หรือมีอาการอักเสบของเส้นเอ็น/ผังผืด/กล้ามเนื้อ ไม่ควรนวด ควรเริ่มจากการอบตัวเสียก่อน หากมีภาวะความดันโลหิตสูง ให้ใช้วิธีประคบแทนจนเส้นต่างๆเริ่มหย่อนลงบ้าง จึงทำการนวดได้
๑๔. การนวดผ่อนคลายกล้ามเนื้อกับการนวดรักษาอาการต่างกันเช่นไร?
คำตอบ การนวดเพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ทำให้แค่สบายขึ้นชั่วคราวแต่สักสองสามวันอาการก็อาจกลับมาเป็นได้อีก แต่การนวดรักษา เมื่อดีขึ้นแล้ว จะคงอาการดีขึ้นได้นานมากกกว่า แม้อริยาบทในการทำงานหรือการใช้ชีวิตจะเป็นเช่นเดิมก็ตาม การนวดผ่อนคลายจะนวดทั่วตัว การนวดรักษาจะนวดเฉพาะจุดที่มีอาการเท่านั้น
๑๕. ต้องกลับไปหาหมออีกเมื่อไหร่ ?
คำตอบ เมื่อทานยารุจบขนานแล้ว ควรไปหาหมอเพื่อรับยาล้อมถัดไป และอีกครั้งเมื่อไปรับยารักษา หมอจะได้ตรวจดูอาการในแต่ละขั้นตอน แต่หากได้รับยารุ/ล้อม/รักษาไปพร้อมกัน ให้สังเกตุดังนี้ เมื่อรุแล้วอาการต้องดีขึ้นประมาณ 30% และเมื่อหมดยาล้อม อาการข้างเคียงของโรคหลักต้องทุเลาลง แสดงว่ายาทำงานอย่างได้ผลดี
๑๖. ตำรับยาแผนไทยที่ช่วยลดน้ำหนัก ยานั้นเข้าไปทำงานกับร่างกายอย่างไรบ้าง ?
คำตอบ ยาแผนไทยที่ใช้ช่วยลดรุน้ำหนัก ส่วนใหญ่จะเป็นยารสร้อน เข้าไปช่วยขับสลายไขมันออก และไม่รวดเร็วดังเช่นยาแผนปัจจุบัน อาการข้างเคียงอาจมีบ้างที่ รู้สึกร้อนภายใน กระหายน้ำหรือท้องผูก บางรายอาจมีอาการถ่ายท้องแทน แต่ต้องเป็นสักระยะ อาการต่างๆจะกลับเข้าสู่ภาวะปกติ แนะนำให้ลดแต่พอดีสมกับอายุ ยาแผนไทยก็อันตรายได้ ถ้าทานมากเกินไปหรือทานติดต่อกันไปนานๆ
๑๗. โรคอะไรบ้างที่ไม่ควรไปหาหมอแผนไทย ?
คำตอบ โรคที่ต้องใช้การรักษาแบบผ่าตัด เพราะแผนไทยผ่าตัดไม่ได้ หรือโรคร้ายแรงต่างๆที่ต้องใช้การรักษาแบบรวดเร็วปัจจุบัน เช่น โรคมะเร็งระยะต่างๆ โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง แผนไทยแนะนำโรคพื้นฐานทั่วๆไป เช่น อาการออฟฟิสซินโดรม ปวดหัว ไมเกรน กรดไหลย้อน นอนไม่หลับ เครียด ปวดตามเนื้อตัวต่างๆเป็นต้น
๑๘. อย่างไรถึงจะตรวจสอบได้ว่า หมอไทยคนนั้นดีจริงไหมเก่งจริงไหม ?
คำตอบ ถ้าไปถึงสถานพยาบาลแผนไทยนั้นๆแล้ว คุณหมอแผนไทยถามว่า ป่วยเป็นอะไรมา? แสดงว่าหมอคนนั้นอาจไม่มีความชำนาญ หรือไม่มีภูมิรู้แผนไทยแม่นยำ แบบแผนไทย หมอจะหาสมุหฐานโรคด้วยตัวหมอเองเท่านั้น แล้วแยกเป็นอาการหลัก อาการล้อม ผู้ตรวจสอบว่าหมอวินิจฉัยสมุหฐานได้ถูกต้องไหม คือ คนไข้เอง
ยาหอมภูลประสิทธิ์
จึงเป็นยาหอมที่แพงที่สุดในประเทศไทย ด้วยประการฉะนี้แล
คำถามที่พบบ่อย